Hayao Miyazaki
Đạo Diễn

Tiểu sử

Là gương mặt lớn của điện ảnh Nhật Bản, Hayao Miyazaki giới thiệu đến thế giới không chỉ anime (thể loại hoạt hình nhật) mà cả tính cách, văn hoá, linh hồn Nhật Bản thông qua những bộ phim hoạt hình của ông.

Hayao Miyazaki sinh ra tại Tokyo vào ngày 5/1/1941. Đam mê vẽ hoạt hình nhỏ, dù sau đó học và tốt nghiệp đại học khoa kinh tế và chính trị theo ý nguyện của gia đình, Hayao Miyazaki bắt đầu nghề làm hoạt hình tại một xưởng hoạt hình từ năm 1963. Ban đầu chỉ tham gia vẽ và cộng tác sản xuất, nhưng đến năm 1978, ông làm đạo diễn series truyền hình đầu tiên Conan, cậu bé tương lai và năm 1979, ông làm đạo diễn phim truyện hoạt hình đầu tiên được xếp vào hàng kinh điển của thể loại anime Lupin III: the Castle of Cagliostro.

Tên tuổi của Hayao Miyazaki gắn liền với xưởng phim hoạt hình Studio Ghibli, xưởng phim sản xuất nhiều bộ phim anime thành công bậc nhất tại Nhật Bản, bắt đầu từ Nausicaa of the Valley of Wind (1984). Những phim của Hayao Miyazaki làm đều do ông tự đạo diễn, viết kịch bản và sản xuất, thể hiện được truyền thống văn hoá Nhật bản với những đề tài như ký ức tuổi thơ, bảo vệ thiên nhiên, mối quan hệ gia đình mà nhân vật chính thường là thiếu nhi, đặc biệt là các bé gái…Thú vị là Hayao Miyazaki thường không viết kịch bản trước mà cứ để câu chuyện diễn tiến theo quá trình dựng phim. Đề tài về môi trường có Princess Mononoke (1997) - phim ăn khách nhất lịch sử điện ảnh Nhật với doanh thu khoảng 150 triệu đôla và đoạt giải Phim hay nhất của Viện hàn lâm Điện Aûnh Nhật. Xoay quanh chuyến phiêu lưu và sự lựa chọn của Ashikata, chàng trai có cánh tay bị phù phép phải tìm đến Thần rừng chữa trị: đứng về Mononoke, cô gái được Thần Sói nuôi dưỡng để bảo vệ thiên nhiên hay đứng về quý bà Eboshi, người đang phá huỷ rừng vì cuộc sống của những con người bị xã hội ruồng bỏ. Thông điệp mà Miyazaki đưa ra ở cuối phim hoàn toàn khác xa kiểu làm phim ở phương Tây, “Chúng tôi không cố giải quyết những vấn đề toàn cầu. Không thể có một thế thúc có hậu giữa cuộc chiến giữa thần linh và loài người. Tuy vậy, giữa những hận thù và giết chóc, vẫn có những điều tuyệt vời tồn tại để chúng ta cảm thấy đáng sống trên đời” – ông nói. Đề tài thiếu nhi thể hiện rõ nét trong My neighbour Totoro, một khúc ca đáng yêu về hai chị em đợi ngày mẹ xuất viện và bay bổng với trí tưởng tượng của mình về một chú mèo khổng lồ mang tên Totoro. Đây được xem như “tự truyện” của Hayao Miyazaki, cho thấy ông bị ảnh hưởng bởi gia đình rất lớn. Những ký ức và tình cảm về ba mẹ ông được thể hiện qua hầu hết các bộ phim của Studio Ghibli và cả tình cảm mà con cái dành cho ông cũng được Hayao Miyazaki truyền tải vào hoạt hình.

Bộ phim mới nhất của Hayao Mizayaki, Spirited Away, đã gặt hái thành công lớn: đoạt giải Gấu Vàng tại LHP Berlin 2002 và Oscar phim truyện hoạt hình xuất sắc nhất 2003. Spirited Away thể hiện lại những gì khán giả đã có thể tìm thấy trong My Neighbour Totoro, Princess Mononoke, Laputa: Castle in the sky v.v… Cũng như nhiều phim khác, nhân vật chính của Hayao Miyazaki là một cô bé gái vì “Ở Nhật lẫn hầu hết thế giới này, người đàn ông đã được nắm quyền quá nhiều. Nữ giới suy nghĩ phức tạp và nhiều điều thú vị để khám phá hơn”. Bộ phim xoay quanh câu chuyện về một cô bé gái mười tuổi phải làm việc trong một nhà tắm công cộng chuyên phục vụ thần linh để cứu cha mẹ mình, từ đó em trưởng thành hơn và ý thức được vai trò của mình. “Tôi chọn bối cảnh là nhà tắm công cộng vì thưở nhỏ tôi luôn tự hỏi: không biết chuyện gì xảy ra bên trong toà nhà ấy nhỉ?”, Miyazaki nói. Một nhà tắm công cộng dành cho thần linh gột bỏ những dơ bẩn là một ý tưởng độc đáo, nó thể hiện văn hoá truyền thống của Nhật Bản lẫn các vấn đề đương đại (như cảnh một vị thần sông đã đẩy ra một đống nhơ nhớp mà chính con người đã đổ xuống, trong đó có cả một chiếc xe đạp, hình ảnh mà Hayao Miyazaki từng thấy khi còn tấm bé). Điều tuyệt vời nhất ở bộ phim, cũng như tất cả những bộ phim khác mà Hayao Miyazaki đã làm, là thông điệp về một cái nhìn lạc quan yêu đời. “Tôi không muốn đem đến cái nhìn bi quan cho trẻ em. Không thể áp đặt kiểu suy nghĩ của người lớn vào các em được. Với trẻ em, luôn có cơ hội để làm lại từ đầu”.

( Tham khảo : http://www.yxine.com/?gf=bv&view=1&articles_id=123 )